همه چیز درباره حق تقدم سهم

۱) از کاهش ارزش شرکت شرکت جلوگیری می‌کند.

۲) درصد مالکیت فعلی را برای سهامداران کنونی حفظ می نماید.

اگر سهامدار کنونی نخواهد سهام عادی جدید را بخرد می تواند حق تقدم خود را به کسی که خواهان خرید سهام مزبور است بفروشد.

دراینجاچندسؤال مطرح می شود:

الف) ارزش حق تقدم خریدچگونه محاسبه می شود؟

ب) برگ حق تقدم خرید چه اثری بر قیمت سهام کنونی دارد؟

ج) هر سهامدار باید چند سهم داشته باشد تا بتواند یک سهم عادی جدید را بخرد؟

د) آیا افزایش سرمایه از طریق عرصه حق تقدم خرید خود بخود باعث افزایش ثروت سهامدار می شود؟

سرمایه مورد نیاز به مبلغ x ریال می باشد و شرکت می‌خواهد هر سهم جدید را به قیمت اسمی به فروش برساند.(قیمت پذیره نویسی)

تعداد سهام جدید که بابت ......  X ریال لازم است انتشار داده شود بدین طریق بدست می‌آید:

                                            X 

تعداد سهم جدید  =  ---------------------------        (1)

                               قیمت پذیره نویسی 

مرحله بعدی پاسخ به این مسأله است که ما باید چند سهم داشته باشیم تابتوانیم یک سهم جدیدبخریم.

برای این کار تعداد سهامی که قبلا" در دست سهامداران بوده را بر تعداد سهام جدید که از فرمول (1) بدست آوردیم تقسیم می‌کنیم:

                                                                            تعداد سهام موجود

 تعداد برگ حق تقدم مورد نیاز برای خرید یک سهم جدید  =  -------------------------

                                                                             تعدادسهام جدید

مثال: شرکت سرمایه‌گذاری صنعت بیمه در نظر دارد مبلغ 10میلیارد ریال از طریق انتشار سهام عادی جدید افزایش سرمایه دهد و اینکار را با عرضه حق تقدم خرید انجام می دهد.

سرمایه‌ کنونی این شرکت 30میلیارد ریال و تعداد سهام فعلی هم 30میلیون سهم است. شرکت در نظر دارد سهام جدید را به قیمت اسمی (1000ریال)به فروش برساند:               

                     0۰۰/000/000/10                سرمایه موردنیازجدید   

000/000/10=  -------------------------- = -------------------------------      =  تعدادسهام جدید 

                          1000                       قیمت پذیره نویسی

  000/000/30       تعدادسهام موجود  

 3= ---------------- = --------------------- = تعداد برگ حق تقدم مورد نیازبرای خرید یک سهم جدید

  000/000/10        تعدادسهام جدید

بنابراین شرکت باید 10میلیون سهم جدید انتشار دهد و دارنده 3 سهم این شرکت می تواند یک سهم جدید را بخرد بنابر این یک سهامدار باید در حال حاضر 3 سهم داشته باشد تا بتواند با پرداخت 1000ریال یک سهم جدید بخرد.

اگر قیمت سهام قبل از افزایش سرمایه شرکت 2700ریال بوده باشدارزش کل شرکت عبارتست از:

000/000/000/81=2700 ×000/000/30= قیمت بازار × تعدادسهام موجود = ارزش کل شرکت  

بنابراین ارزش کل شرکت قبل ازافزایش معادل81 میلیاردریال می‌باشد.

اگر فرض کنیم که با افزایش سرمایه، معادل مبلغ سرمایه افزایش یافته به ارزش کل شرکت اضافه شود ارزش بازار سهام جدید بدین صورت محاسبه می شود:              

         مبلغ افزایش سرمایه + ارزش کل فعلی                                

  ---------------------------------------------------------- = ارزش بازار سهام جدید    

        تعداد سهام جدید + تعداد سهام موجود

                   91میلیارد ریال                000/000/000/10+000/000/000/81  

    2275   = ------------------    =  ---------------------------------------------- = ارزش بازارسهام جدید

                  40 میلیون سهم                 000/000/10+ 000/000/30

انتظار می رود پس از افزایش سرمایه قیمت بازارهرسهم ازمبلغ 2700ریال به مبلغ 2275ریال کاهش یابد.

سؤالی که مطرح می شود آیا سهامدار قبلی با این کاهش قیمت متضرر می‌شود؟ پاسخ منفی است.

سهامداری که قبلا" 3 سهم داشته و قیمت بازار 2700ریال بوده دارای ثروتی معادل 8100=2700×3 بوده است پس ازافزایش سرمایه به ازای هر3سهم که دارد می تواند یک سهم جدید را به مبلغ 1000ریال بخرد و مالک 4سهم شود که ارزش بازار آن هرکدام 2275ریال می باشد.

 حالا ثروت وی برابر است با:                            ریال 9100 = 2275 × 4

اگر1000ریال راکه بابت سهم جدیدپرداخته ازمبلغ ارزش بازارجدیدکم کنیم متوجه می‌شویم که ثروت وی تغییری نیافته است:               8100= 1000 – 9100

 و با ثروت وی قبل ازافزایش سرمایه شرکت برابراست.

چون به ازای هرسهم موجود یک برگ حق تقدم خرید داده می‌شود ارزش هر برگ حق تقدم بدین طریق محاسبه می شود:

            قیمت پذیره نویسی – قیمت بازارسهم   

     ---------------------------------------------------------------------- = ارزش هر برگ حق تقدم خرید

 1+ تعدادبرگ حق تقدم  مورد نیاز برای یک سهم جدید 

                             1000- 2700    

      ریال     425  =  ---------------------   =    ارزش هربرگ حق تقدم خرید

                                1+ 3

درصورتی که سهامدارفعلی نخواهدازحق تقدم خود استفاده نماید و سهام جدید را بخرد می‌تواند این حق تقدم را در بازار به فروش رساند.

بنابراین دارنده  3 سهم که ارزش بازار هر سهم وی 2700 ریال است پس ازافزایش سرمایه مالک 3سهم به اضافه 3 برگ حق تقدم خرید می باشد که ارزش هریک برابر 425 ریال است.

بنابراین ثروت وی برابراست با3 سهم که ارزش بازارهرکدام 2275ریال و3 برگ حق تقدم خریدکه ارزش هرکدام 425ریال می باشد کل ثروت این شخص برابر است با:

 8100= (425×3) + (2275×3) = کل ثروت  

نکته جالب توجه اینجاست که بازهم ثروت وی همان 8100 ریال قبلی است و در واقع چیزی به ثروت افزوده ویا کاسته نمی شود. 

مفاهیم بورس

رتبه نقد شوندگی

سهام شرکتها بر اساس نسبت نقد شوندگی رتبه بندی می گردند و هر چه نسبت نقد شوندگی شرکتی بزرگتر گردد ، رتبه نقد شوندگی شرکت بالاتر خواهد بود و شرکت با بیشترین نسبت نقد شوندگی رتبه نقد شوندگی یک را بخود اختصاص خواهد داد . بقیه شرکتها نیز بر اساس نسبت نقدشوندگی خود رتبه بندی می شوند .

نسبت نقدشوندگی به زبان ساده قابلیت نقد شدن  سهم را نشان می دهد ،  بدین معنا که هر چه نسبت نقد شوندگی یک سهم بیشتر باشد ، آن سهم آسان تر نقد می گردد .

نسبت نقد شوندگی از عکس حاصل جمع معکوسات شش پارامتر زیر در طی یک فاصله زمانی بدست می آید :

تعداد روز معامله – تعداد خریدار – تعداد دفعات – تعداد سهام معامله شده – حجم ریالی معاملات متوسط ارزش روز

نسبت نقد شوندگی می تواند برای یک روز یا هر بازه زمانی دلخواه محاسبه گردد . افزایش هر یک از شش پارامتر فوق در طی بازه زمانی مورد نظر ، ‌نسبت نقد شوندگی را افزایش می دهد .

بازده انتظاری

میانگین بازده در طی دوره های گذشته می باشد که بر اساس آن انتظار نسبت به بازده دوره بعد شکل می گیرد .

ریسک

جذر انحراف از معیار بازده در طی  دوره های گذشته می باشد .

اگر بازده انتظاری برابر r  و ریسک برابر σ  باشد ،  انتظار نسبت به بازده

دوره آینده R  بدین صورت شکل می گیرد :

احتمال 68 درصد	σ <  R  < r+σr-
احتمال 95 درصد	σ2 <  R  < r+σ2r-
احتمال 99.5 درصد	σ3 <  R  < r+σr-3

بدین ترتیب همانطور که ملاحظه می گردد با کاهش ریسک ، امکان نزدیک شدن بازده‌ دوره آینده به بازده انتظاری افزایش می یابد .

به عنوان مثال میانگین بازده سه ماهه سهم شرکت سر. ساختمان از تاریخ 01/03/81 تا 01/03/84  برابر 51.02 درصد می باشد که این بازده میانگین ، بازده انتظاری سه ماهه این شرکت تلقی می‌گردد . ریسک سهم نیز در این بازه زمانی 99.87 محاسبه شده است.

با این فروض می توان احتمالات زیر را برای وقوع بازده سه ماهه آینده این سهم R )  ) در نظر گرفت :

احتمال 68 درصد	<  R  < 150.89  48.85  -
احتمال 95 درصد	-148.72  <  R  <  250.76
احتمال 99.5 درصد	248.59 <  R  <  350.63-

نسبت بازده به ریسک معیاری برای تشخیص این موضوع می باشد که در ازای کسب بازده مورد نظر ،‌ چه میزان ریسک باید تقبل گردد . هر چه این نسبت برابر با عدد بزرگتری گردد ،  نشان دهنده آنست که در ازای بازده انتظاری ، ریسک کمتری باید تحمل کرد.

نسبت شارپ

نسبت شارپ مفهومی مشابه  نسبت بازده به ریسک دارد با این تفاوت که بازده بدون ریسک در طی دوره مورد نظر از بازده انتظاری کسر می گردد. در ایران بازده سرمایه گذاری بدون ریسک را نرخ بازده 17 درصدی سالیانه اوراق مشارکت در نظر می گیرند که بصورت سه ماه سه ماه قابل برداشت می باشد. پس اگر نسبت شارپ در مورد بازه زمانی یک‌ساله بکار رود ، عدد 17 درصد از بازده انتظاری یکساله سهم کسر شده و حاصل بر ریسک یکساله سهم تقسیم می گردد  و اگر نسبت شارپ در مورد بازه زمانی سه ماهه بکار رود ، عدد 4.25 درصد از بازده انتظاری سه ماهه سهم کسر شده و حاصل بر ریسک سه ماهه سهم تقسیم می گردد.

نکته دیگری که از نسبت شارپ می توان استخراج کرد ، به صرفه بودن سرمایه گذاری در شرکت مورد نظر در مقایسه با سرمایه گذاری بدون ریسک سه ماهه یا یکساله در اوراق مشارکت می‌باشد.

بدین معنا که منفی بودن نسبت شارپ نشان می دهد که بازده انتظاری سهم مورد نظر از بازده بدون ریسک اوراق مشارکت کمتر بوده و لذا سرمایه گذاری در چنین شرکتی توجه پذیر بنظر نمی رسد .

ضریب بتا

ضریب بتا عددی برای مقایسه شدت همسویی تغییرات بازده شرکت مورد نظر با  بازده شاخص کل بازار  می باشد. بدین معنا که آیا تغییرات بازار بر روی سهم شرکت مورد نظر تاثیر می گذارد ؟ و میزان و شدت این تاثیر چگونه است ؟

ضریب بتا نسبت به مقدار یک سنجیده می شود ، بدین معنا که ضریب بتای یک ، بزرگتر از یک و کوچکتر از یک به ترتیب نشاندهنده هم شدت بودن ، شدیدتر بودن و ملایم تر بودن  تغیرات بازده شرکت مد نظر با بازده شاخص کل می باشند.

ضریب بتای صفر نیز نشان دهنده بی تفاوتی و استقلال تغییرات بازده شرکت مد نظر نسبت به بازده شاخص کل می باشد. در نهایت علامت مثبت ضریب بتا همسو بودن و علامت منفی این ضریب غیر همسو بودن تغییرات بازده شرکت مورد نظر با تغییرات بازده شاخص کل را نشان می دهد. به ضریب بتا ریسک سیستماتیک ( در مقابل ریسک غیر سیستماتیک که همان جذر انحراف از معیار بازده می باشد ) نیز گفته می شود.

نسبت PEG

نسبت PEG به صورت وسیعی برای یافتن پتانسیل های قیمتی سهام استفاده می شود و این نسبت توسط بسیاری از تحلیلگران نسبت به نسبت پی به ای ترجیح داده می شود . دلیل این برتری این است که در نسبت PEG نرخ رشد سود شرکت به عنوان یک عامل اساسی در نظر گرفته می شود.

همانند نسبت پی به ای ؛ پایین بودن این نسبت می تواند نشانه ای از این باشد که شرکت زیر ارزش ذاتی می باشد و بالا بودن آن نشانه ای از بالاتر بودن نسبت به ارزش ذاتی می باشد. این نسبت در حالی که در کنار سایر نسبت های مالی می تواند دید کاملتری به تحلیلگر بدهد بهتر است با نسبت های PEG سایر شرکت های هم صنعت نیز برای مقایسه انتظارات مقایسه شود.
سرمایه گذاران بورس تهران بیش از هر نکته دیگری وضعیت سهام را براساس نسبت قیمت به عایدی (PE) شرکت ها می سنجند. این نسبت یکى از معیارهایى است که امروزه در بازارهاى سهام جهت ارزشگذارى قیمت سهام عمومیت یافته و حتى سرمایه گذاران مبتدى نیز از آن استفاده مى کنند. در بسیارى از صنایع این نسبت بیش از آنکه نمایانگر انتظارات آتى در مورد رشد آن صنعت باشد، نشان دهنده اقبال بازار نسبت به آن صنعت است. اقبال بازار نیز خود بیش از آنکه متاثر از تحلیل باشد، در بسیارى از موارد به واسطه بازارسازى بازیگران اصلى بازار به وجود مى آید.

نکته مهم این است که نسبت PE در حال حاضر قابل مقایسه با ارقام قبلی آن نیست و فعالین بازار بایستی در تحلیل بنیادی این رقم را با ارقام مربوط به نسبت مذکور برای صنایع، رقبا و نیز نسبت مذکور برای کل بورس بسنجیم.

با توجه به تغییر نرخ بهره و یا تورم موجود در جامعه در سال جاری، نسبت PE تغییر فاحشی داشته و در ابتدای سال جاری با رشد نرخ سود بانکی به 20 درصد با کاهش شدیدی همراه شده است. در چنین شرایطی تحلیل گر باید این ارقام را با توجه به نرخ بهره بانکی تعدیل کند تا نسبت به دست آمده قابل اتکا باشد. البته نمی توان گفت هر سهمی که نسبت قیمت به درآمدی بیش از 5  واحدی را دارا است، مناسب به نظر نمی رسد و ارزندگی چندانی ندارد. بلکه ممکن است نرخ رشد سودآوری شرکت ها زمینه های لازم برای تعدیل این نسبت و ارزنده بودن سهم را فراهم کند. اما اینکه آیا واقعاً سهمی با نسبت P/E بالا ارزنده است یا خیر، را می توان با استفاده از نسبت PEG دریافت. در بسیارى از کشورها به جاى استفاده از نسبت PE، از نسبت PEG جهت تحلیل قیمت ها در بازار سرمایه استفاده مى شود.

دو جزء اصلی نسبت فوق، ارزش بازار (P) هر سهم و دیگری سود شرکت است(E) . سود مهمترین شاخص در عملکرد شرکت است. از این رو مهمترین متغیر در تعیین ارزش سهام یک شرکت به حساب می آید. در واقع سود یک مؤسسه، انعکاس نتایج عملکرد آن مؤسسه است.

سود نتیجه تهاتر موارد گوناگونی در حسابداری است: درآمدها، بهای تمام شده کالای فروش رفته، حقوق و دستمزد، اجاره و غیره. تمام این اقلام برای ادامه فعالیت یک شرکت ضروری است. اگر شرکت از منابع در اختیار خود، حداکثر استفاده را نکند نمی‌تواند سود کسب کند و با مشکل ادامه فعالیت رو به ‌رو می‌شود.

ممکن است این سئوال پیش آید که چرا در مورد بعضى سهام این نسبت بسیار بالاست و آیا مثلاً نسبت ۲۰= PE در مورد یک سهم نشانگر فزونى قیمت بر ارزش واقعى آن سهم به میزان حداقل ۱۹ برابر است؟ پاسخ به این ابهام با نسبت PEG امکان پذیر است. در حقیقت مى توان گفت انتظارات رشدهاى آتى شرکت باعث تعدیل نسبت PE مى شود. نسبت PEG همان طور که از نام آن هم پیداست از تقسیم نسبت PE به رشد (G) به دست مى آید. نسبت PEG براى ارزش گذارى سهام شرکت هاى کوچک و نیمه بزرگ که سود تقسیمى ندارند قابلیت کاربرد دارد.

عدد مورد استفاده برای رشد سالانه سود را از طرق گوناگونی می‌توان محاسبه کرد. مثلا این عدد را می‌توان میانگین رشد سود طی پنج سال گذشته محاسبه کرد یا حتی آن را مستقل از سال‌های گذشته پیش‌بینی کرد.

کار خود را با یک مثال از شرکت پالایش نفت بندر عباس (شبندر) ادامه می دهیم:

وقتی برآورد EPS سال 92  شبندر به بازار اعلام شد، قیمت  معاملاتی هر سهم شبندر حدود 850 تومان بود. EPS سال 92  این شرکت به بازار معادل  603 ریال اعلام شد. EPS  مزبور نسبت به EPS سال 91  شرکت (که معادل 323 ریال بوده است) حدود 86  درصد رشد نشان می دهد (%86 =g ) پس نسبت P/E شرکت حدود 26 می باشد و لذا نسبت PEG شرکت عبارت است از : 3/0

با تقسیم نسبت P/E بر نرخ رشد سود سالانه شرکت ها، نسبت PEG به دست می آید که می تواند در تشخیص سهام ارزنده کمک کننده باشد. در صورتی که این نسبت زیر یک واحد باشد (مانند مثال شبندر که در ادامه میخوانید)، سهم همچنان از ارزندگی برخوردار است، ولو اینکه نسبت قیمت به عایدی آن رقم بالایی باشد (در مثال شبندر PE حدود 26 بود). این شرایط حکایت از این امر دارد که سهم زیر ارزش ذاتی آن معامله می شود. ولی چنانچه، نسبت PEG برای یک سهم بالاتر از یک واحد باشد، سهم چندان ارزنده محسوب نمی شود.

براى ارزش گذارى سهام شرکت هاى بزرگ سود نقدى هم در محاسبات وارد مى شود. نسبت PEG براى ارزش گذارى سهام سیکلى و در مورد سهام شرکت هایى که در صنایع بانکى یا مستغلات فعالیت دارند قابل کاربرد نمى باشد. زیرا در این گونه شرکت ها ارزش دارایى هاى آنها نمایانگر ارزش آنها است. اگر ما فرض کنیم که شرکت هاى فعالى در یک بخش نرخ رشدهاى مشابه و ریسک هاى مشابه دارند، استراتژى ما استفاده از نسبت PE و انتخاب سهامى است که با توجه به این نسبت، قیمت آنها از ارزش واقعى شان پائین تر است. مدیران پرتفوى و تحلیلگران غالباً نسبت هاى PE را با نرخ رشد شرکت مقایسه مى کنند تا از این طریق سهام undervalue و overvalue را شناسایى کند. در ساده ترین تحلیل ممکن است، شرکت هایى که PE آنها پائین تر از نرخ رشد آنهاست به عنوان سهام Undervalue شناخته شوند. در این دیدگاه نسبت PEG به عنوان معیارى جهت ارزشگذارى مورد استفاده قرار مى گیرد.

نکته مهمی که مطرح است اینکه، بازار همیشه ارزش ذاتی سهم را به موقع تشخیص نمی دهد و این امر اجازه می دهد تا صنایع و سهم هایی که تغییر قیمتی چندانی را تجربه نکرده اند، می توانند مورد اقبال بازار قرار گیرند. این موضوع موجب می شود سهام برخی شرکت ها نتوانند در بازار سهام عرض اندام کنند و از روند کلی جا می مانند. بدین ترتیب پتانسیل رشد در چنین سهم هایی وجود دارد.

مطالعات انجام شده در بورس نیویورک نشان مى دهد که تفاوت دو نسبت PE و PEG در شرکت هاى فعال در بخش نرم افزار و فن آورى اطلاعات بسیار بیشتر از سایر صنایع است. متوسط نسبت PEG براى شرکت هاى این صنعت در سال ،۱۹۷۷ ۷۷/۱ بود و این در حالى است که متوسط نسبت PE آنها ۵/۳۵ بوده است. در تحلیل نسبت PEG مى توان از فرمول دو مرحله اى تنزیل جریان هاى نقدى استفاده کرد. نکاتى که مورد استفاده از نسبت PEG بایستى لحاظ شود به شرح زیر است:

۱ _ شرکت هاى پرریسک با نسبت هاى PEG بسیار پائین ترى به نسبت شرکت هاى با ریسک پائین و بازده مشابه شرکت هاى پرریسک مبادله مى شوند، بنابراین مى توان گفت شرکت هایى که براساس نسبت PEG زیرقیمت (undervalue) به نظر مى رسند، ممکن است پرریسک ترین باشند. (مثل شبندر)

۲- شرکت هایى که در سرمایه گذارى هاى خود به صورت کاراتر عمل مى کنند یعنى مى توانند نرخ بازده بالایى از پروژه ها را به دست آورند به نسبت شرکت هایى که همان بازده را به صورت غیر کارا و از پروژه هاى بیشتر به دست مى آورند، نسبت PEG بالاترى دارند. بنابراین شرکت هایى که با توجه به PEG ارزان به نظر مى رسند ممکن است شرکت هایى با نرخ بازده سرمایه گذارى مجدد بالا و نرخ بازدهى پایین پروژه هاى سرمایه پذیر باشند.

۳- شرکت هایى که نرخ رشد بسیار پایین یا بسیار بالایى دارند به نسبت شرکت هاى با نرخ رشد متوسط، نسبت PEG بالاترى دارند، بنابراین مى توان گفت که نسبت PEG تاثیر نرخ رشد را خنثى نمى کند. به نظر مى رسد نسبت PEG در مقایسه با نسبت PE از صحت بیشترى برخوردار باشد، اگر نگاهى به سایت هاى مالى نظیر BloomBerg بیندازید، خواهید دید که این نسبت در غالب بازار هاى سهام کاربرد یافته است. مهم ترین فاکتور در این نسبت نحوه محاسبه نرخ رشد (g) است که صحت یا عدم صحت پیش بینى آن به صحت یا عدم صحت پیش بینى صورت سود و زیان ۵ ساله آتى شرکت بستگى خواهد داشت. مسلماً لحاظ فاکتورهاى سیستماتیک صنعتى که شرکت در آن فعال است و فاکتور هاى غیرسیستماتیک موثر بر آن شرکت در صحت پیش بینى ها تاثیر بسزایى خواهد داشت.

نسبت PEG  به اندازه دو نسبت مهم دیگر (نسبت P/E و نسبت P/B قیمت به ارزش دفتری هر سهم) شناخته شده نیست! ولی حداقل به اندازه دو نسبت فوق ارزشمند و مفید است. کاربرد این نسبت همزمان با سایر نسبت ها به سرمایه گذاران نمایی ارائه می کند که از نظرات بازار در مورد پتانسیل های رشد درآمد یک سهم نشان آگاه شوند. این نسبت، نرخ رشد درآمد یک سهم را با نسبت P/E (قیمت به درآمد) مقایسه نموده  و براساس آن نسبت P/E را توضیح داده یا تعدیل می کند.

اگر نسبت PEG یک سهم مساوی یک باشد به مفهوم آن است که بازار در ارزیابی قیمت سهم کاملا" نرخ رشد راملحوظ نموده است و این امر بلحاظ تئوریک نیز منصفانه است زیرا طبق نظریه مزبور در بازار کارا:  « قیمت سهم منعکس کننده درآمدهای آتی سهم می باشد.»

نسبت PEG>1 نشاندهنده یکی از موارد زیر است :

1.   قیمت سهم بیش از واقع ارزیابی شده است.

2.   انتظارات بازار از رشد درآمدهای آتی سهم بیشتر از آن چیزی است که اعلام شده است نسبت PEG در مورد سهام رشد یابنده  غالبا" بیشتر از یک است زیرا براساس انتظارات ایجاد شده از رشد سریع درآمد، سهامداران تمایل به خرید سهم در قیمت‌های بالاتر نیز دارند.

اگر نسبت PEG<1 باشد، احتمال دارد که سهم کمتر از واقع ارزیابی شده باشد و یا اینکه بازار در مورد تحصیل درآمدهای اعلام شده و رشد مورد نظر قانع نشده و ابهاماتی داشته باشد. در بعضی موارد به علت اینکه بازار از پتانسیل های موجود در یک شرکت مطلع نشده و به رشد درآمدهای آتی سهام آن پی نبرده است ممکن است PEG<1 باشد. به عبارت دیگر نقص اطلاعاتی بازار باعث بروز این پدیده شده است.

نکته مهم دیگر اینکه نسبت PEG (مثل تمامی نسبت‌های دیگر) حتما" بایستی همراه  سایر نسبت ها بکار برده شود تا سرمایه گذاران را در انتخاب درست یاری نماید. اطلاعاتی مانند روند عملیات اساسی شرکتها در ارزیابی سود آوری آتی  شرکت ها نقش مهمی خواهند داشت.

ضمنا" اگر قیمت یک سهم کمتر یا بیشتر از واقع ارزیابی شده باشد (PEG کمتر یا بیشتر از یک باشد) سرمایه گذار بایستی نسبت های P/E و PEG شرکتهای هم گروه و هم رتبه و هم چنین کل بازار را تعیین و مقایسه نماید.

 
اگر این نسبت برابر 1 باشد به این معناست که انتظارات بازار به سهم مورد نظر با توجه به نرخ رشد شرکت لحاظ شد و نسبت PEG کمتر از یک می تواند بیانگر این اصل باشد که معاملگران ارزشمند بودن سهم را به درستی ارزیابی نکردند یا با توجه به رشد سود سهم نسبت به آینده سودآوری شرکت امیدوار نیستند. به همین صورت نسبت PEG بزرگتر از یک می تواند بیانگر این اصل باشد که شرکت بالاتر از ارزش ذاتی در حال معامله می باشد یا معامله گران نسبت به وضعیت سود آوری سهم بسیار امیدوار هستند.

نکته های چک

یکی از مشکلات بزرگ در کشور ما موضوع چک است ، که با توجه به مقررات مربوط به چک و عدم آشنایی مردم به قانون چک موجب شده است که کلاهبردای و صدور چک بلامحل و سوء استفاده از چک زیاد شود.

چک مانند چاقوست که هم می شود از آن خوب استفاده کرد و هم بد. باید قبل از دادن دسته چک به یک فرد قوانین و فرهنگ استفاده از آن به او بطور کامل آموزش داد. خیلی ها به دلیل ناآگاهی و استفاده ناصحیح از چک به زندان افتاده و مشکلات جدی ای برایشان پیش آمده است. قابل توجه است که بسیاری از متهمان زندانها را افرادی تشکیل می دهد که به سبب ناآگاهی از قانون چک گرفتار شده اند.

مواردی که لازم است دارندگان چک وصاحبان حساب جاری رعایت کنند تا از دسته چک آنان سوء استفاده نشود؛

*۱- درهنگام نوشتن متن چک سعی کنید خودتان وباقلم خودتان متن چک رابنویسید حتی اگرطرف مقابل شمامورد اعتماد شما باشد هرگزاجازه ندهیددیگران متن چک رابنویسند.

*۲- درقسمت «مبلغ چک» هم تومان رابنویسیدوهم ریال را، مثلا: دومیلیون تومان برابربا بیست میلیون ریال .

*۳- درقسمت «دروجه » سعی کنیدکه وجه رابه اسم شخص بنویسیدوتامی توانید از نوشتن کلمه حامل خودداری کنید.

*۴- بعدازآنکه اسم طرف رانوشتید، برای جلوگیری ازسوء استفاده احتمالی بنویسید که چک «بابت » چه چیزی صادرشده است ، مثلا « آقای علی محمدی بابت خرید یک دستگاه ماشین »

*۵- درداخل شکل مستطیل که بایدمبلغ به عدد نوشته شودسعی کنیدازسمت چپ باکمترین فاصله به حرف « ر» درکلمه « ریال » شروع به نوشتن کرده وپس ازنوشتن مبلغ درجلوی آن تاانتهای مستطیل خط تیره کشیده شود.

*۶- پس از نوشتن عدد مورد نظربرای جلوگیری اززیادنمودن رقم،چشب نواری روی مبلغ چسبانیده شود.

*۷- سعی کنیدمتن چک رابااعصابی آرام بنویسیدواز شتاب زدگی وعجله در نوشتن خودداری کنیدوتاآنجاکه ممکن است بدون قلم خوردگی باشد.

*۸- چنانچه بدون قلم خوردگی چک رانوشتیدوامضاء کردیددربالای شکل مستطیل که رقم رانوشتیداین کلمه را امضاء کنید؛× بدون خط خوردگی × ودوطرف آن راباعلامت ضربدر«×» ببندید و اگر چنانچه در هنگام نوشتن دچارقلم خوردگی شد ولواین که یک حرف یایک عدد باشد پشت چک قید کنید که: مبلغ فلان و تاریخ فلان صحیح است و قلم خوردگی از اینجانب می باشد این جمله رادر پشت چک در گوشه ای قید کنید و امضاءنموده و سپس زیرآن را خط بکشیید.

*۹- در انتخاب امضاء برای چک سعی کنید از امضاء ساده که قابل جعل باشد خودداری کنید وزیرامضاء نام و نام خانوادگی را به همراه تاریخ با خط خودقیدکنید.

*۱۰- پس از صدور چک ته چک رانیزکامل کنید و تاریخ چک و مبلغ چک و این که چک را به چه کسی دادید؛ حتما قید کنید.

*۱۱- از نمونه امضاء خود در قسمت تته چک و برگ چک خودداری کنید تا چنانچه مورد سرقت قرار گرفت جعل نمونه امضاء صورت نگیرد.

*۱۲- همیشه سعی کنید دسته چک را درجای امن قراردهید و ازقرار دادن آن در ماشین و یا ککشوی میز کاری که فاقد قفل است و یاجیب پیراهن خودداری کنید.

*۱۳- چنانچه دسته چک یا یک برگ از وراق چک مفقود یا مورد سرقت قرار گرفت در اسدع وقت به بانگ اطلاع دهید و طبق ماده ۱۴ قانون چک ظرف مدت یک هفته به دادسرا مراجعه نموده و ضمن طرح شکایت دستور قضائی را به بانک تحویل دهید. چنانچه دستورقضائی انجام نشود بانک مسئولیتی نخواهد داشت و می تواند وجه چک را پرداخت نموده و یا چک را برگشت بزند.

*۱۴-اگر در متن چک جفل و دستگاری صورت گیرد و یا مورد کلاهبرداری قرار گیرد و یا اختلاف حساب وجود داشته باشد مطابق دستور بند۱۳ عمل کنید.

*۱۵- چنانچه معامله و یا قراردادی باچک صورت گرفت شماره چک و مبلغ چک و تاریخ آن حتما در تن قرار دادقید شود.

*۱۶- از ضمانت باچک نسبت به افرادی که نمی شناسید یااحتمال عدم پرداخت اورا می دهید خودداری کنید.

*۱۷- باتوجه به مشکلات و تراکم کار در بانک و برای جلوگیری از برگشت خوردن چک سعی کنید مبلغ چک را یک روز قبل از موعد آن در بانگ نامین نمایید.

*۱۸- چنانچه در تامین وجه چک در موعد مقرر دچار مشکلی شدید حتمابادارنده چک هماهنگی منید و به او اطلاع دهید و از او درخواست مهلت نمایید تابابرگشت خوردن چک و بد حسابی مواجه نشوید.

*۱۹- کسی که چک بلامحل صادرکندعلاوه براینکه دادگاه او را به مبلغ چک محکوم می کند به مجازات حبس و جزای نقدی محکوم خواهد شد : پس با دست خود خودمان را گرفتار نکنیم.

*۲۰- چنانچه چکی را بابت ضمانت یا تخلیه ملکی به طرف مقابل دادید حتما از او رسید اخذ کنید.

*۲۱- اول متن چک رابنویسید و بعد امضاء کنید و از امضاء کردن چک بدون مبلغ و تاریخ جدا خودداری کنید.

هشدار های معامله چکی

شاید اگر تا حدودی به این توصیه ها گوش کنید بتوانید با خیال راحت تری معامله کنید.

1-امضای صادرکننده: این شرط در ماده 311 قانون تجارت بیان شده و وجود امضا را یکی از شرایط صحت چک برشمرده است، پس برای این که برگه چک مورد حمایت قانونگذار قرار بگیرد باید حتما امضا داشته باشد.

همچنین این نکته را به یاد داشته باشید که برخی از افراد و موسسات دارای مهری هستند که پای چک می زنند، اما این مهر به تنهایی کافی نیست و حتما باید امضا نیز داشته باشد.

هرگاه معامله مشروطی می­ کنید و در ازای آن چکی به طرف مقابل می دهید سعی کنید در متن چک بنویسد که وصول این چک منوط به تحقق فلان شرط است.

2- گرفتن استعلام از بانک: سعی کنید هر وقت که می خواستید از کسی چک دریافت کنید حتما به بانک بروید و تقاضای استعلام از حساب صاحب چک را بکنید و اگر مطمئن شدید که سابقه چک برگشتی ندارد، با او معامله کنید. برای انجام این کار بهتر است در ساعات اداری معاملات خود را انجام دهید چون اگر به بعدازظهر موکول کنید دیگر بانکی پاسخگوی شما نخواهد بود و نمی توانید استعلام حساب شخص را مشاهده کنید. ناگفته نماند وقتی که استعلام می گیریم یا این که می دانیم طرف مقابل آدم خوش حسابی است با خیال راحت تری معامله می کنیم و از نگرانی و دغدغه پس از انجام معامله تا حدودی به دور خواهیم بود.

3-چک از آن خود شخص باشد: حواستان باشد که تا حد ممکن چکی را که دریافت می کنید متعلق به خود شخص معامله کننده باشد، چون مشاهده شده برخی از افراد چک شخص دیگری را استفاده می کنند و هنگام وصول وجه چک دردسر درست می کنند.

در صورتی که چک را بابت تضمین می دهید حتما در متن چک قید کنید که چک بابت تضمین فلان معامله یا فلان تعهد است چون در این صورت خود را از تعقیب کیفری مصون داشته اید.

4- چک متعلق به بانک باشد: ماده 2 قانون صدور چک، چک های صادره به عهده بانک های ایرانی را در حکم اسناد لازم الاجرا دانسته و از آن حمایت می کند یعنی به راحتی می توانید پس از برگشت زدن چک و دریافت گواهی عدم پرداخت به دایره اجراییات ثبت بروید و توقیف اموال صاحب حساب را خواستار شوید، اما چک هایی که موسسات مالی و اعتباری صادر می کنند دارای چنین حمایتی از سوی قانونگذار نیستند و به عنوان یک سند عادی شناخته می شوند و به موجب آنها نمی توانید تقاضای صدور اجراییه نمایید. همچنین اگر به دادگاه یا شورای حل اختلاف نیز مراجعه کنید، با چک های بانکی سریع تر و آسان تر به نتیجه خواهید رسید.

5- تاریخ صدور چک: این مورد هم یکی از مواردی است که در ماده 310 قانون تجارت بیان شده است و باید به هنگام صدور چک رعایت شود، اما فایده عملی این نکته در مواقعی است که شما با طرف مقابل بر این موضوع که چک مدت دار بدهید توافق می کنید.

در این مواقع طبق ماده 13 قانون صدور چک، صادرکننده چک قابل تعقیب کیفری نیست؛ در صورتی که ثابت گردد چک بدون تاریخ صادر شده و یا تاریخ واقعی صدور چک مقدم بر تاریخ مندرج در متن چک باشد. پس هنگامی که شما در صدور چک مدت دار تاریخ واقعی صدور را در چک قید کنید در واقع خود را از تعقیب کیفری مصون داشته اید.

6- نوشتن شرط در چک: هرگاه معامله مشروطی می کنید و در ازای آن چکی به طرف مقابل می دهید سعی کنید در متن چک بنویسید که وصول این چک منوط به تحقق فلان شرط است مثلا اگر توافق کنید که در صورت انجام فلان کار می توانید وجه چک را دریافت کنید در این مواقع نیز صادرکننده از تعقیب کیفری مصون است و دارنده چک فقط می تواند از طرق حقوقی اقدام کند.

7-چک ضمانت: در صورتی که چک را بابت تضمین می دهید حتما در متن چک قید کنید که چک بابت تضمین فلان معامله یا فلان تعهد است چون در این صورت خود را از تعقیب کیفری مصون داشته اید.

8- چک را در نزد خود نگه دارید: ماده 17قانون صدور چک می گوید «وجود چک در دست صادرکننده دلیل بر پرداخت وجه آن و انصراف شاکی از شکایت است مگر این که خلاف این امر ثابت گردد. » پس اگر قبل از وصول وجه چک، آن را به صاحب حساب تحویل دهید بدین معنی است که پول خود را دریافت کرده اید.

9- رعایت فرصت قانونی: ماده 6 قانون صدور چک بیان می کند در صورتی که دارنده چک تا ? ماه از تاریخ صدور چک برای وصول آن به بانک مراجعه نکند یا ظرف 6ماه از تاریخ صدور گواهی عدم پرداخت شکایت ننماید، دیگر حق شکایت کیفری نخواهد داشت.

پس پیشنهاد می کنیم در هنگامی که چکتان برگشت می خورد یا مشکل دیگری پیش می آید حتما به موعد قانونی توجه داشته باشید تا این که حق تان ضایع نشود.